Ay torpağı harada saxlanılır?

Ay səthindən gətirilmiş torpaq və daş nümunələri bu gün bəşəriyyətin ən qiymətli elmi xəzinələrindən biri hesab olunur. Apollon missiyaları zamanı astronavtlar ümumilikdə 382 kiloqram Ay torpağı və süxur toplayaraq Yerə gətiriblər. Bu materialların hər qramı yüksək elmi dəyərə malikdir və xüsusi mühafizə şəraitində saxlanılır.
Hazırda bütün Ay nümunələri ABŞ-ın Hyuston şəhərində yerləşən NASA-nın Johnson Space Center mərkəzindəki “Lunar Sample Laboratory Facility” laboratoriyasında qorunur. Bu obyekt adi anbar deyil — yüksək təhlükəsizlik və steril şəraitlə təchiz olunmuş xüsusi elmi kompleksdir.
Nümunələrin Yer atmosferi ilə təmas etməməsi üçün onlar azot qazı ilə doldurulmuş xüsusi kameralarda saxlanılır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, oksigen və rütubət Ay materialının kimyəvi tərkibini dəyişə və elmi dəyərini azalda bilər. Alimlər nümunələrlə yalnız hermetik əlcəkli qutular vasitəsilə işləyir və hər bir parça milliqram dəqiqliyi ilə qeydiyyata alınır. Hətta ən kiçik toz zərrəsinin itməsi belə ciddi hadisə hesab olunur.
Toplanan materialların bir hissəsi elmi tədqiqatlar üçün istifadə edilsə də, əhəmiyyətli qismi gələcək nəsillər üçün toxunulmaz saxlanılır. NASA bildirir ki, gələcək texnologiyalar Ay süxurlarından daha geniş məlumat əldə etməyə imkan verə bilər. Eyni zamanda, bəzi nümunələr ehtiyat məqsədilə ayrıca möhürlənərək seyflərdə qorunur.
Dünyanın müxtəlif ölkələrindən alimlər xüsusi müraciət əsasında kiçik Ay nümunələri əldə edərək araşdırma aparır və sonra onları geri qaytarırlar. Ay torpağı şəxsi mülkiyyət sayılmır və bütün insanlığın ortaq elmi irsi kimi qəbul edilir. Apollon astronavtlarına belə bu materialı şəxsi şəkildə saxlamağa icazə verilməyib.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, Ay səthindən gətirilmiş bu boz toz Günəş sisteminin formalaşma tarixi barədə mühüm məlumatlar daşıyır və gələcək elmi kəşflərin açarı məhz bu nümunələr ola bilər.

Xpress.az