WUF13-ün Azərbaycanda keçirilməsi ölkəyə nə qazandırır?
2026-cı ildə Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü sessiyasının (WUF13) Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemi, iqtisadi inkişaf strategiyası və şəhərsalma siyasəti baxımından mühüm hadisələrdən biri hesab olunur. BMT-nin İnsan Məskənləri Proqramı — UN-Habitat tərəfindən təşkil edilən bu forum urbanizasiya, dayanıqlı şəhərlər, yaşayış mühiti və iqlim dəyişiklikləri ilə bağlı dünyanın ən böyük qlobal platformalarından biridir. Forumun Azərbaycanda keçirilməsi yalnız diplomatik uğur deyil, həm də ölkənin beynəlxalq mövqeyinin gücləndirilməsi, iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi və urbanizasiya siyasətinin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Son illərdə Azərbaycan beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi etməklə özünü regionun mühüm siyasi və iqtisadi mərkəzlərindən biri kimi təqdim etməyə çalışır. Bakı artıq Formula 1 yarışları, Qoşulmama Hərəkatının Zirvə Görüşü, Türk Dövlətləri Təşkilatı tədbirləri və COP29 kimi qlobal tədbirlərlə beynəlxalq diqqət mərkəzinə çevrilmişdir. WUF13 də bu siyasətin davamı olaraq Azərbaycanın “qlobal dialoq platforması” statusunu daha da gücləndirir. Forumda dünyanın müxtəlif ölkələrindən dövlət nümayəndələri, beynəlxalq təşkilatlar, urbanistlər, investorlar və ekspertlər iştirak edəcək ki, bu da Azərbaycanın beynəlxalq görünürlüğünü artıracaq.
WUF13-ün ən mühüm təsirlərindən biri iqtisadi sahədə gözlənilir. Belə beynəlxalq tədbirlər ilk növbədə xidmət sektorunda canlanma yaradır. Hotellər, restoranlar, nəqliyyat, logistika, turizm və müxtəlif xidmət sahələri forum müddətində əlavə gəlir əldə edir. Xarici qonaqların ölkəyə axını həm dövlət büdcəsinə, həm də özəl sektora müsbət iqtisadi təsir göstərir. Bununla yanaşı, forum çərçivəsində müxtəlif biznes görüşləri, investisiya təqdimatları və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları yaranır. Xüsusilə “ağıllı şəhər”, rəqəmsal infrastruktur və yaşıl enerji layihələri üzrə xarici investorların diqqətinin Azərbaycana yönəlməsi mümkündür.
Forumun Azərbaycana qazandırdığı digər mühüm üstünlük Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən yenidənqurma layihələrinin beynəlxalq auditoriyaya təqdim edilməsidir. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən “Ağıllı şəhər” və “Ağıllı kənd” konsepsiyaları Azərbaycan hökuməti tərəfindən müasir urbanizasiya modeli kimi təqdim olunur. WUF13 bu layihələrin beynəlxalq səviyyədə tanıdılması üçün geniş imkan yaradır. Azərbaycan post-münaqişə dövründə həyata keçirdiyi yenidənqurma prosesini davamlı inkişaf və müasir şəhərsalma nümunəsi kimi göstərməyə çalışır. Bu isə həm siyasi baxımdan legitimlik qazandırır, həm də xarici investisiyaların cəlb olunmasına müsbət təsir edir.
WUF13, həmçinin Azərbaycanın “yaşıl inkişaf” siyasətinin təşviqi baxımından mühüm platformadır. Dünya üzrə urbanizasiya problemləri artıq yalnız şəhərsalma məsələsi deyil, həm də iqlim dəyişikliyi və ekoloji təhlükəsizlik məsələsi kimi qəbul olunur. Azərbaycan son illərdə bərpa olunan enerji, yaşıl nəqliyyat və ekoloji layihələrə daha çox diqqət ayırdığını nümayiş etdirməyə çalışır. COP29-dan sonra WUF13-ün də Bakıda keçirilməsi ölkənin beynəlxalq ictimaiyyətə “yaşıl keçidə hazır dövlət” mesajı verməsinə imkan yaradır. Bu isə Avropa İttifaqı, beynəlxalq maliyyə qurumları və investorlarla münasibətlərdə strateji əhəmiyyət daşıyır.
Bununla yanaşı, forum ölkənin şəhərsalma və urbanizasiya siyasətinə də müsbət təsir göstərə bilər. WUF13 çərçivəsində müxtəlif ölkələrin təcrübələri, yeni texnologiyalar və innovativ şəhər idarəetmə modelləri müzakirə olunacaq. Bu proses Azərbaycan mütəxəssislərinin, memarlarının və dövlət qurumlarının beynəlxalq təcrübə qazanmasına şərait yaradır. Dayanıqlı nəqliyyat sistemləri, əlçatan yaşayış, yaşıl infrastruktur və sosial şəhər planlaması kimi mövzular gələcəkdə Azərbaycanın şəhər inkişaf strategiyasına təsir göstərə bilər.
WUF13-ün Azərbaycanda keçirilməsi ölkə üçün həm siyasi, həm iqtisadi, həm də strateji baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır. Forum Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu artırır, iqtisadi aktivliyi stimullaşdırır, Qarabağdakı yenidənqurma layihələrinin tanıdılmasına imkan yaradır və ölkənin müasir urbanizasiya siyasətini qlobal səviyyədə təqdim edir. Bununla yanaşı, bu cür tədbirlər Azərbaycanın beynəlxalq sistemdə daha aktiv və görünən aktora çevrilməsi strategiyasının mühüm hissəsi kimi qiymətləndirilə bilər.
Xəyalə Rəis
Xpress.az-ın baş redaktoru
